Dodaj Nportal kao svoj Google izvor
Sve je počelo 1871. godine kada je farmer po imenu Hertin stigao na vetrovito i negostoljubivo ostrvo s pet goveda i planom naseljavanja. Projekat je propao već nakon nekoliko meseci, ali krave su ostale – i uspele da prežive u gotovo nemogućim uslovima, navodi Economic Times.
Bez ljudske pomoći, veterinarske nege i stabilnog izvora hrane, tih pet životinja je tokom više od veka stvorilo divlje krdo koje je poraslo na oko 2.000 jedinki. Naučnici su sada, zahvaljujući genetskoj analizi, pokušali da objasne kako je tako mala populacija uspela da opstane i razvije se na izolovanom ostrvu površine svega 55 kvadratnih kilometara.
Studiju objavljenu 2024. godine u časopisu Molecular Biology and Evolution vodio je genetičar Matje Gotje iz francuskog instituta INRAE u saradnji sa Univerzitetom u Liježu. Analizirani su uzorci DNK 18 goveda prikupljeni 1992. i 2006. godine, a osam životinja podvrgnuto je sekvenciranju celog genoma.
Foto: Depositphotos/surangastock
Rezultati su pokazali da krdo nije poticalo iz jedne, nego iz dve genetske loze. Oko 75 posto genetskog materijala dolazilo je od evropskog taurinskog goveda, srodnog današnjoj pasmini DŽerzej, dok je preostalih 25 posto pripadalo zebu govedima iz područja Indijskog okeana, poznatima po otpornosti na teške klimatske uslove.
Upravo je ta genetska raznolikost, smatraju istraživači, povećala šanse za preživljavanje. Iako je populacija nastala od samo pet životinja, naučnici nisu pronašli očekivane katastrofalne posledice parenja u srodstvu.
Pročitajte još
Nivoi inbridinga (parenje u srodstvu) iznosili su oko 30 posto, što bi kod mnogih vrsta dovelo do nakupljanja štetnih mutacija i postepenog izumiranja. Ipak, u slučaju amsterdamskog krda to se nije dogodilo jer se populacija vrlo brzo povećala, čime je očuvana genetska raznolikost.
Posebno zanimljivim pokazale su se evolucijske promene povezane s ponašanjem. Analiza genoma otkrila je da su se najveće prilagođavanja dogodila u genima povezanima sa nervnim sistemom, a ne u fizičkom izgledu životinja. Drugim rečima, goveda su se brže prilagodila psihološki nego telesno, odnosno postala su opreznija, samostalnija i sposobnija za život u divljini.
Foto: Depositphotos/rghenry
Ranija istraživanja tvrdila su da su se životinje tokom vremena značajno smanjile, što bi predstavljalo redak i izuzetno brz primer takozvanog ostrvskog patuljastog rasta. Međutim, nova genetska analiza sugeriše da krdo možda nikada nije bilo veliko jer su i DŽerzej goveda i zebu prirodno manje pasmine.
Priča o neobičnom krdu završila je 2010. godine kada su sva goveda istrebljena radi zaštite autohtonog ekosistema ostrva, uključujući ugroženog amsterdamskog albatrosa i retko drvo Phylica arborea. Ostrvo Amsterdam danas je deo UNESKO-ve svetske baštine. Iako krda više nema, njegov genetski zapis ostao je sačuvan zahvaljujući uzorcima prikupljenima pre uklanjanja populacije.
BONUS VIDEO:
