ZAŠTO SE NA BOŽIĆ NOSI SLAMA NA GROBLJE? Ima duboku simboliku

U pojedinim krajevima istočne Srbije i danas se neguju stari božićni običaji koji se razlikuju od onih poznatijih u ostatku zemlje. Jedan od njih vezan je za slamu, koja u božićnoj simbolici ima mnogo dublje značenje od pukog ukrasa ili tradicije i zaštite od hladnoće.

Tokom božićnih dana, naročito na Badnje veče i Božić, u nekim selima slama se nosi na groblje i polaže preko grobova. Na nju se stavljaju simbolični darovi i hrana, što predstavlja čin sećanja i poštovanja prema precima. Veruje se da se na taj način održava veza između živih i pokojnih, jer se Božić ne smatra praznikom samo za porodicu u kući, već i za one koji su nekada bili njen deo.

Slama je u starim vremenima imala praktičnu i duhovnu ulogu. Na njoj se jelo, spavalo i obavljali su se važni porodični obredi. Zbog toga je smatrana mestom okupljanja, pa se verovalo da i preci dolaze na slamu kako bi učestvovali u prazniku zajedno sa svojim potomcima.

Unošenje slame u kuću na Badnje veče praćeno je posebnim običajima i glasovima koji podsećaju na oglašavanje živine. Time se simbolično priziva blagostanje, ali i dolazak predaka koji, prema verovanju, te noći ulaze u dom i štite porodicu.

Slama se ne uklanja odmah nakon Božića. U nekim krajevima ostaje nekoliko dana, jer se smatra da njeno prerano iznošenje može narušiti mir i sreću u kući. Po završetku praznika, slama se često odnosi u voćnjake ili se stavlja oko stabala, uz verovanje da donosi rodnu i plodnu godinu.

Ovi običaji svedoče o dubokoj povezanosti božićnih praznika sa kultom predaka i starim narodnim verovanjima, koja su se u pojedinim delovima Srbije sačuvala do danas.

(Blic Žena)