ŠOK U SARAJEVU: "Uz zid nacionalnog spomenika peku prase"

Iz uprave muzeja reagovali su nakon što je objavljeno da su dvojica muškaraca proteklog vikenda na ražnju ispekli prase u botaničkom vrtu, što je dokumentovano i fotografijama. Ispostavilo se kako to nije prvi incident takve vrste, a iz muzeja upozoravaju kako deo njihove zgrade u kojoj se čuvaju neki od najvrednijih eksponata, poput zlatnog prstena kralja Tvrtka ili vladarskog trona kraljice Jelene iz 14. veka, kao i čuvenog jevrejskog spisa Sarajevske hagade koji svedoče o istoriji BiH, za privatne potrebe koriste članovi porodice nekadašnjeg domara.

- Ta porodica kontinuirano, pored stana koji im je dodeljen na diskutabilan način, uzurpira i botaničku baštu, konstantno praveći probleme i incidente zaposlenima, posetiocima i izvođačima. Uprkos uloženim naporima i sredstvima da se južni botanički vrt muzeja uredi, privede svrsi i otvori za prijatelje i posetioce muzeja, nemoćno svedočimo da se uz zid nacionalnog spomenika pravi ajvar ili okreće prase - naveli su u reagovanju iz uprave muzeja.

Apelovali su na inspekcijska tela i agencije za sprovođenje zakona, kao i na tela za zaštitu kulturnog nasleđa da konkretno reaguju i sankcionišu izgrednike, a na vlasti da izmeste domarevu porodicu čije ponašanje ugrožava instituciju čije je sedište proglašeno nacionalnim spomenikom.

Zemaljski muzej BiH utemeljen je još za vreme austrougarske vladavine 1888. i jedna je od sedam kulturnih institucija od nacionalne važnosti za BiH čiji je status postao sporan nakon potpisivanja Dejtonskog sporazuma. 

Vlasti Republike Srpske taj muzej zajedno s ustanovama poput Umetničke galerije BiH ili Kinoteke, kao i Nacionalne i univerzitetske biblioteke uporno odbijaju da priznaju za državnu instituciju i blokiraju njegovo finansiranje kroz državni budžet. Insistiraju da je to odgovornost Federacije BiH i tvrde da BiH kao država nema zajedničko istorijsko i kulturno nasleđe, odnosno da ono pripada isključivo entitetima.

Protivljenje svakoj vrsti podrške Zemaljskom muzeju BiH išlo je tako daleko da su se iz RS-a usprotivili i tome da se on zagreva energijom iz kotlarnice koja opslužuje obližnje sedište Saveta ministara BiH i državnog parlamenta. Zemaljski je muzej po prvi put u svojoj istoriji morao biti zatvoren 2012. godine i to sve do 2015. godine jer zaposleni nisu dobijali plate, a niko nije finansirao tekuće troškove.

Trajnog rešenja ovog problema za sada nema, a muzej se finansira na osnovu isplata jednokratne pomoći.