Izvor:Foto: depositphotos/MaRabelo, kwest
Ispod Jadrana leži izgubljeni svet star 10.000 godina
02.11.2026.
13:21
DANAS su Venecija i Trst među najpoznatijim gradovima severnog Jadrana, ali njihov nekadašnji izgled bio je potpuno drugačiji.
Tamo gde se danas prostiru more, lagune i priobalna naselja, pre više od 10.000 godina nalazilo se suvo kopno, močvare i prostrani predeli kojima su prolazili praistorijski lovci i sakupljači. Dramatičan porast nivoa mora tokom milenijuma promenio je čitavu obalu, a deo sveta u kojem su živeli naši preci završio je pod vodom.
BloombergAdria.com
Morali su da menjaju svoje aktivnosti
Istraživanje koje je sproveo tim naučnika, predvođen Samjuelom Ongarom sa Univerziteta u Sautemptonu, otkriva koliko se severni Jadran promenio od kraja poslednjeg ledenog doba.
Kombinovanjem seizmičkih podataka i uzoraka sedimenta iz priobalnih basena severne Italije, Slovenije i severne Hrvatske, istraživači su rekonstruisali nekadašnji izgled ovog područja i pratili promene nivoa mora tokom poslednjih 10.000 godina.
Rezultati istraživanja su objavljeni u časopisu "Quaternary Science Reviews", a pokazuju da je područje današnje Venecijanske lagune nekada bilo suvo kopno koje se prostiralo više od 48 kilometara od tadašnje obale.
Današnji Trst, umesto neposredno uz more, nalazio se na uzvišenjima sa kojih se pružao pogled na močvare i lagune.
Pre nešto više od 10.000 godina nivo mora počeo je da raste u nekoliko navrata, a u pojedinim periodima dostizao je i 25 milimetara godišnje. Takve promene nisu značile samo pomeranje obalne linije već i postepeni nestanak prostora na kojima su ljudi lovili, pecali i pronalazili prirodne resurse neophodne za opstanak.
Mezolitske zajednice lovaca i sakupljača morale su da menjaju svoje aktivnosti i prilagođavaju se okruženju koje se brzo transformisalo. Područja koja su ranije koristili za lov i ribolov postepeno su nestajala pod vodom, zbog čega su bili primorani da menjaju način života i pomeraju se prema unutrašnjosti, prenosi "The Guardian".
Naučnici su u istraživanju izdvojili tri posebno dramatične faze porasta nivoa mora, nakon kojih je usledio period relativne stabilnosti tokom poslednjih 6.000 godina.
Upravo takvi stabilniji uslovi omogućili su postepeno formiranje naselja i razvoj poljoprivrede u predelima koji danas čine severni Jadran.