PROŠLI PUT-KAO BOSI PO TRNJU: Vijetnam planira američki napad

Prema izveštaju organizacije za ljudska prava Project88, dokument Ministarstva odbrane Vijetnama iz 2024. godine, pod nazivom "Plan druge američke invazije", pokazuje da vojni vrh u Hanoju i dalje SAD smatra mogućom pretnjom za opstanak komunističkog poretka u zemlji.

- Iako trenutno postoji mali rizik od rata protiv Vijetnama, zbog ratoborne prirode Sjedinjenih Američkih Država, moramo da budemo oprezni kako bismo sprečili SAD i njihove saveznike da "stvore izgovor" za pokretanje agresivnog rata protiv naše zemlje - navodi se u izveštaju i ukazuje na potrebu stalne budnosti zbog mogućnosti da SAD i njihovi saveznici "stvore izgovor za pokretanje agresivnog rata protiv Vijetnama".

Posebno se ističe mogućnost upotrebe američke pomorske nadmoći duž vijetnamske obale i u Južnom kineskom moru, prenosi Tanjug pisanje Tajmsa.

Procena je završena u avgustu 2024. godine, manje od godinu dana nakon što su Vijetnam i SAD u septembru 2023, tokom posete tadašnjeg američkog predsednika DŽozefa Bajdena Hanoju, podigli odnose na nivo Sveobuhvatnog strateškog partnerstva, najviši stepen saradnje u vijetnamskoj diplomatiji.

Prema navodima Project88, vijetnamski vojni analitičari strahuju da bi Vašington mogao da pokuša da oslabi vlast Komunističke partije kroz podršku takozvanoj "obojenoj revoluciji", po uzoru na političke promene u postsovjetskim državama početkom 2000-ih.

Vijetnamski analitičari veruju da su SAD, u nastojanju da ojačaju odvraćanje od Kine, spremne da koriste "nekonvencionalne oblike ratovanja i vojne intervencije", pa čak i "invazije velikih razmera" protiv država koje "skreću sa njihove orbite".

- Hanoj vidi Vašington kao egzistencijalnu pretnju i nema nameru da se pridruži antikineskom savezu. U tom pogledu, plan preokreće više od decenije politike SAD, koja je nastojala da uvuče Vijetnam u takav savez, dok je istovremeno zatvarala oči pred kršenjem ljudskih prava u službi tog cilja - rekao je Ben Svonton, kodirektor Projekta88.

Organizacija tvrdi da je autentičnost dokumenta proverena i da on odražava širi konsenzus unutar državnog aparata, a ne stav izolovanih pojedinaca.

Stručnjaci ocenjuju da dokument ukazuje na duboko nepoverenje vijetnamskog vojnog i konzervativnog krila vlasti prema SAD, kao i na nespremnost Hanoja da se priključi eventualnom američkom savezu usmerenom protiv Kine.

Podsetimo, Vijetnamski rat (1955–1975), poznat i kao Drugi indokineski rat, bio je sukob u doba Hladnog rata između Severnog Vijetnama (uz podršku SSSR-a i Kine) i Južnog Vijetnama (uz podršku SAD). Završen je odlučujućom pobedom Severa, povlačenjem američkih trupa i ujedinjenjem Vijetnama pod komunističkom vlašću 30. aprila 1975. godine, što se smatra velikim vojnim i političkim porazom SAD. 

Prekretnica je bila Ofanziva Tet 1968. godine, koja je iako vojno neuspešna za Sever, slomila volju javnosti u SAD za nastavak rata.

Prema nekim podacima, tokom ovog sukoba poginuo je četiri miliona ljude, a zemlja se nakon toga ujedinila. Ostale su dugoročne društvene i psihičke posledice, kao i značajan poraz američke spoljne politike.

Rat se proširio na susedne zemlje, Laos i Kambodžu, a kasnije je usledio i kinesko-vijetnamski rat 1979.

BONUS VIDEO: