Dodaj Nportal kao svoj Google izvor
Ono što je istina u ovoj priči jeste njen istorijski kontekst u kom je Napoleon I Bonaparta tokom 1802. godine poslao Poljsku legiju od oko 5.000 vojnika da uguši ustanak robova na Haitiju.
Poljski vojnici, koji su se i sami borili za slobodu svoje domovine, prepoznali su istu tu borbu kod Haićana. Mnogi su odbili da se bore, a značajan broj je prešao na stranu ustanika i pomogao im da pobede Francuze.
Nakon proglašenja nezavisnosti 1804. godine, prvi lider Haitija Žan-Žak Desalin dodelio im je državljanstvo i ustavom ih proglasio „crncima Evrope” u znak vrhunske počasti. Ova titula tada je bila najveća moguća pohvala, jer je belim osobama bilo zabranjeno vlasništvo nad zemljom, osim naturalizovanim Poljacima i Nemcima.
Haiti je tako, uz SAD, postao najstarija nezavisna država zapadne hemisfere, a Haićanska revolucija se često navodi kao jedini uspešni ustanak robova u istoriji. Danas je naširoko prihvaćena kao odlučujući trenutak u istoriji rasizma u Atlantskom svetu.
Danas na Haitiju i dalje postoji selo Kazal (Cazale), gde žive potomci ovih poljskih vojnika. Oni imaju svetliju put, plave oči, iako su kulturološki potpuno Haićani, a svoje poljsko poreklo i dalje s ponosom čuvaju.
Pročitajte još
Prva zastava nezavisnog Haitija
Ipak, Haiti uopšte ne nosi zastavu Poljske na svom dresu. Ova dezinformacija je nastala pre nekoliko godina na društvenim mrežama.
Fudbalska reprezentacija Haitija nosi svoje tradicionalne plavo-crvene dresove sa sopstvenim grbom i zastavom.
Grafika na dresu, koji je kreirao proizvođač Saeta, prikazuje siluete haićanskih revolucionarnih heroja kako ponosno podižu prvu istorijsku zastavu Haitija iz 1803. godine
Ta istorijska zastava nastala je tokom Haićanske revolucije tako što je sa francuske trobojke bukvalno isečeno belo polje (koje je simbolizovalo kolonizatore), ostavljajući samo plavu i crvenu traku. Zbog specifične svetlije nijanse plave boje i crvenog tona na dresu, dvobojni motiv je na fotografijama i snimcima iz daljine mnogima vizuelno zaličio na belo-crvenu zastavu Poljske.
Dakle, istorijsko prijateljstvo je stvarno i prelepo, ali priča o fudbalskim dresovima je, nažalost, samo „internet mit”.
Nezavisno od mita o poljskoj zastavi, Haiti je tik pred sam početak prvenstva morao u potpunosti da izmeni dres. Svetska kuća fudbala (FIFA) zvanično je zabranila originalni dizajn jer je ilustracija istorijske bitke kod Vertijera protumačena kao ratna i politička ikonografija, što direktno krši FIFA pravila o opremi. Haiti će zbog toga na turniru igrati u pojednostavljenoj verziji dresa, bez spornog istorijskog murala, prenela je Al DŽazira.
Portparol reprezentacije Haitija izjavio je za The Athletic da je to što je FIFA dres ocenila kao politički zapravo „pogrešno tumačenje“, ali da su i pored toga zatražili od proizvođača opreme, kompanije Saeta, da izmeni dresove.
Foto: TNS/Sipa USA/Profimedia
- Nakon pogrešnog tumačenja, zvaničnici FIFA su zatražili od federacije da ukloni prikaz koji ilustruje Vertijer i neke od heroja nezavisnosti kako podižu zastavu Haitija - rekao je portparol.
- Vertijer je mesto poslednje bitke koja je dovela do naše nezavisnosti, vođene 18. novembra 1803. godine. Ironično, reprezentacija se plasirala na Svetsko prvenstvo upravo 18. novembra 2025. godine. Federacija nije davala dodatne izjave o ovom pitanju; jednostavno su tražili od Saete da to promeni.
Prema pravilima IFAB-a, o kojima FIFA odlučuje tokom svojih takmičenja, simboli ili slike koji bi se mogli smatrati političkim podložni su zabrani.
Na primer, evropska konfederacija UEFA tražila je od Ukrajine da promeni svoje dresove uoči Eura 2020 nakon što su konture granica te zemlje uključivale sporni region Krim, koji je Rusija anektirala 2014.
Inače, do sada, Haiti se samo jednom plasirao na Svetsko prvenstvo u fudbalu - davne 1974. godine.
Foto: Depositphotos/Chingcg
Ove godine, oni se nalaze u grupi C, zajedno sa Brazilom, Škotskom i Marokom te se smatra da su apsolutni autsajderi.
Podsetimo, Svetsko prvenstvo u fudbalu počinje danas, 11. juna, a turnir otvara utakmica između Meksika i Južnoafričke republike koji je na programu od 21 čas.
BONUS VIDEO:
