Dodaj Nportal kao svoj Google izvor
Srpska pravoslavna crkva i njeni vernici 12. novembra obležavaju praznik posvećen Stefanu Urošu II Milutinu Nemanjiću, odnosno Svetom kralju Milutinu.
Stefan Uroš II Milutin Nemanjić bio je kralj Srbije i jedan od najmoćnijih srpskih vladara u srednjem veku. Pripadao je dinastiji Nemanjića - bio je mlađi sin kralja Uroša I, mlađi brat kralja Dragutina i otac kralja Stefana Dečanskog.
Stefan Uroš II Milutin Nemanjić bio je kralj Srbije i jedan od najmoćnijih srpskih vladara u srednjem veku. Rođen je oko 1253, a umro 29. oktobra 1321. u Nerodimlju kod Uroševca, na Kosovu i Metohiji.
Tokom njegove skoro četrdesetogodišnje vladavine kraljevina Srbija je otpočela širenje ka jugu na račun Vizantije sa kojom je 1299. uspostavljena granica na liniji Ohrid-Prilep-Štip, čime je srpskoj državi priključen severni deo današnje Albanije i veći deo današnje Makedonije. Pored toga, vodio je uspešne ratove sa Bugarima, od kojih je trajno osvojio Braničevo sa Kučevom, i sa Tatarima.
Zbog svog zadužbinarskog delovanja Milutin je kanonizovan dve i po godine posle smrti i proglašen Svetim kraljem.
Molitva Svetom Milutinu
Ovu molitvu bi svaki pravoslavac danas trebao da izgovori:
- Na Zemlji si svom dušom zavoleo Hrista i NJegove si zapovesti sačuvao. Kao reka si bogato napojio siromašne milosrđem, sačuvavši svoj narod. I grob sa tvojim moštima mirisna isceljenja svima podaje: Zato te molimo, Sveti Milutine, isprosi dušama našim veliku milost.
Zadužbinarstvo
Kralj Milutin je poznat kao najveći zadužbinar iz dinastije Nemanjića. Prema srednjovekovnim hronikama i žitijima, podigao je i obnovio oko 40 crkava i manastira, koliko je i godina vladao (1282–1321).
NJegove najznačajnije zadužbine nalaze se širom Srbije, Severne Makedonije, ali i u Grčkoj i Svetoj zemlji.
Najvažnije zadužbine u Srbiji i Severnoj Makedoniji
• Manastir Gračanica. Smatra se krunom njegovog graditeljskog opusa i jednim od najlepših spomenika srpsko-vizantijskog stila.
• Bogorodica LJeviška u Prizrenu. Kralj Milutin je iz temelja obnovio ovu staru katedralnu crkvu na samom početku 14. veka.
• Kraljeva crkva u Studenici. Posvećena je Svetim Joakimu i Ani i predstavlja mali, ali arhitektonski i slikarski izuzetno vredan dragulj unutar studeničkog kompleksa.
• Manastir Staro Nagoričino. Nalazi se u blizini Kumanova (Severna Makedonija), gde je Milutin podigao novi hram na ostacima starije vizantijske crkve.
Zadužbine van granica tadašnje Srbije
• Manastir Hilandar na Svetoj Gori. Srušio je staru malu crkvu Svetog Save i podigao današnju glavnu manastirsku crkvu (katolikon), poznatu kao Milutinova crkva.
• Manastir Svetih Arhangela u Jerusalimu. Osnovao je ovaj manastir sa bolnicom i konačištem za srpske monahe i poklonike u Svetoj zemlji.
• Crkva Svetog Nikole u Bariju. Darovao je bogate srebrne ikone i dragoceni srebrni oltar za baziliku u kojoj počivaju mošti Svetog Nikole.
• Bolnica u Carigradu. Podigao je crkvu i veliku bolnicu sa učilištem u okviru manastira Prodromos (Svetog Jovana Preteče) u samom Carigradu.
