U grobnici kod Požege pronađen predmet iz Starog Egipta

Ovakve humke nisu bile namenjene &quot;običnim ljudima&quot;. One su bile rezervisane za kneževe, ratničke poglavare i njihove porodice, odnosno ljude koji su u svom vremenu imali moć, bogatstvo i autoritet.Tokom 6. i 5. veka pre nove ere, širom Evrope pojavljuje se poseban oblik sahranjivanja društvene elite. U arheologiji su ovi grobovi poznati kao kneževski grobovi. Odlikuju ih monumentalne dimenzije, složena arhitektura i izuzetno bogati grobni prilozi: oružje, luksuzni nakit i predmeti koji su često stizali iz veoma udaljenih krajeva.Foto: Depositphotos/NickolayvTakvi grobovi poznati su i na Balkanu: u Atenici kod Čačka, Novom Pazaru, Trebeništu kod Ohrida, kao i u Pilatovićima. Oni svedoče o vremenu kada se oblikuju snažne lokalne elite i kada balkanske zajednice postaju deo široke mreže trgovačkih i kulturnih kontakata.Praistorijska nekropola u Pilatovićima otkrivena je tokom terenskih obilazaka u posleratnom periodu. Na lokalitetu Ravni lug registrovano je oko 20 humki i više desetina grobova iz bronzanog i starijeg gvozdenog doba.Među njima se posebno izdvajala jedna, daleko veća od ostalih, na lokalitetu Trnjaci. Velika humka, sa prečnikom od oko 45 metara i visinom do 2,5 metra, arheološki je istraživana 1977&ndash;1978. godine pod rukovodstvom Mihaila Zotovića, direktora Narodnog muzeja u Užicu. Već tada je bilo jasno da se ne radi o običnom grobu, već o pravom mauzoleju praistorijske elite.Unutar humke otkriven je čitav &bdquo;pogrebni kompleks&ldquo;. Grobovi su građeni od slaganog kamena, sa masivnim kamenim vencem koji je okruživao centralni deo. Posebno je zanimljivo to što je u samom središtu humke pronađeni ostaci kremiranog pokojnika. Bio je to odrasli muškarac, tumačen kao knez ili plemenski poglavar.Kremacija nije obavljena u humci, već na drugom mestu, a spaljeni ostaci su zatim pažljivo položeni u kamenu grobnicu. Ovo je jedini kremirani grob na čitavoj nekropoli, što jasno govori da je reč o izuzetno privilegovanoj osobi.Foto: Robert Harding Productions / robertharding / ProfimediaU istoj humci sahranjeni su i članovi njegove porodice. Na periferiji je pronađen bogato opremljen ženski grob, verovatno grob kneginje. Dok je u blizini centralne grobnice otkriven i grob deteta, najverovatnije devojčice. Na osnovu rasporeda i nalaza, arheolozi pretpostavljaju da je humka bila porodični mauzolej plemenskog poglavara.Najfascinantniji nalaz iz centralnog groba jeste egipatski skarabej datovan u period XX&ndash;XXII egipatske dinastije. To je mali amulet od svetlozelenog steatita, položen direktno na spaljene kosti kneza. Bio je perforiran i verovatno korišćen kao centralni element ogrlice.Skarabej je u starom Egiptu imao snažno religijsko značenje i bio je povezan sa zagrobnim životom. NJegovo prisustvo u Pilatovićima svedoči o dalekosežnim kontaktima i trgovačkim vezama, jer su ovakvi predmeti na Balkan stizali posredstvom mediteranskih centara, verovatno preko Etrurije u Italiji.Pored skarabeja, u kneževskom grobu pronađeni su ostaci oružja: noževi, mačevi, delovi štita ili oklopa, čak 25 skitskih strelica kao i figura konja, verovatno deo figuralne dekoracije falere. Sve to ukazuje na ratnički identitet pokojnika.Ženski grob bio je još raskošniji. Kneginja je nosila zlatne narukvice, grivne i prstenje za kosu, ogrlicu od ćilibarskih perli i bogato ukrašenu odeću sa čak 14 bronzanih fibula. Oko struka imala je bronzani astragalni pojas, simbol prestiža i statusa.U grobu su pronađene i luksuzne posude. Među njima tri bronzana suda grčke provenijencije, što dodatno potvrđuje uključenost ove zajednice u mediteranske trgovačke tokove.Kneževski grobovi na Balkanu pojavljuju se naglo i nestaju već tokom prvih decenija 5. veka p.n.e. Zašto je ovaj običaj trajao tako kratko, i dalje je jedno od otvorenih pitanja arheologije.Velika humka u Pilatovićima, međutim, jasno pokazuje da su zajednice starijeg gvozdenog doba bile daleko složenije nego što se nekada mislilo. Ona svedoči o društvenoj hijerarhiji, ritualima smrti, ali i o vezama koje su povezivale centralni Balkan sa Grčkom, Italijom, pa čak i Egiptom.Analize ukazuju da su sahrane kneza i kneginje obavljene istovremeno ili u vrlo kratkom razmaku. Da li je kneginja svesno sledila svog supruga u smrt, kao &bdquo;pratilac&ldquo; u zagrobnom životu, ostaje otvoreno pitanje.(Sveoarheologiji)BONUS VIDEO

U grobnici kod Požege pronađen predmet iz Starog Egipta

Vaš komentar

Nema komentara