Dodaj Nportal kao svoj Google izvor
Reč je o ondolu, tradicionalnom korejskom podnom grejanju, čiji počeci sežu sve do bronzanog doba, otprilike 900. godine pre nove ere.
Dok su se u drugim delovima sveta prostorije zagrevale otvorenom vatrom, Korejci su razvili način da toplotu rasporede ispod poda.
Arheološki nalazi potvrđuju da je ondol bio rasprostranjen već tokom perioda Tri kraljevstva, od 57. godine pre nove ere do 668. godine nove ere. Osnovni princip njegovog rada vekovima se gotovo nije menjao, piše The Korea Times.
Tajna se krila ispod kuće.
Vatra koja je služila za pripremu hrane istovremeno je zagrevala prostorije, ali dim nije ulazio u njih.
Pročitajte još
Umesto toga, prolazio je kroz posebno izgrađene kanale ispod poda, zagrevao njegovu konstrukciju i izlazio kroz dimnjak na suprotnoj strani kuće.
Ložište, poznato kao agungi, nalazilo se izvan stambenog prostora. U većim kućama postavljalo se nekoliko takvih ložišta kako bi toplota mogla da se rasporedi po različitim prostorijama.
Najpoželjnije mesto u kući bilo je ono najbliže vatri. Tu je pod bio najtopliji, pa je taj kutak imao posebno značenje u svakodnevnom životu porodice.
Zašto Korejci skidaju cipele čim uđu u kuću?
Odgovor je povezan upravo sa ondolom. U tradicionalnim korejskim domovima pod nije služio samo za hodanje. Na njemu se sedelo, jelo, družilo i spavalo. Zato je održavanje čistoće bilo izuzetno važno, a izuvanje obuće na ulazu postalo je duboko ukorenjen običaj.
Iako su današnji korejski stanovi opremljeni sofama, stolovima i krevetima, navika izuvanja cipela nije nestala.
Pod je i dalje važan deo kulture stanovanja, čak i kada se više ne koristi na isti način kao nekada.
Jeftinije gorivo donelo je ozbiljnu opasnost
Tradicionalni ondol vekovima je koristio drva. Nakon Korejskog rata, koji je trajao od 1950. do 1953. godine, drva je bilo sve manje, pa su mnoge porodice počele da greju domove cilindričnim briketima od uglja, poznatim kao yeontan.
Bili su relativno jeftini i mogli su da se koriste i za kuvanje, ali su doneli veliki problem - zbog sagorevanja uglja i prodora gasova u stambeni prostor dolazilo je do trovanja ugljen-monoksidom, neretko sa smrtnim ishodom. Zimski meseci bili su posebno opasni, a korejske novine redovno su izveštavale o takvim tragedijama.
Sa razvojem tehnologije sistem se postepeno menjao. Otvorena ložišta i dimne kanale zamenile su cevi ugrađene u pod, kroz koje cirkuliše topla voda.
NJu danas zagrevaju sistemi na gas ili električnu energiju, a takav način grejanja postao je standard u modernim korejskim domovima, prenosi Jutarnji list.
Zahvaljujući ravnomernijoj raspodeli toplote, nestala su i nekadašnja izrazito topla mesta u blizini ložišta.
Ali, ondol ostaje izum čiji se osnovni princip održao hiljadama godina i koji je postao inspiracija i stručnjacima izvan granica Koreje.
BONUS VIDEO:
