Reni je bio deo malog tima SAS-a koji je delovao kao istureni osmatrač (Joint Theatre Air Controller) na planini Preljuća, severno od Goražda. On nije bio običan "plavi šlem", nego deo tajnog tima B Squadron 22. SAS puka, koji je delovao pod maskom vojnih posmatrača UN-a (UNMO). NJihov zadatak je bio da navode vazdušne udare NATO avijacije na položaje Vojske Republike Srpske (VRS) kako bi se zaustavilo napredovanje srpske vojske ka centru Goražda.
Dana 15. aprila 1994. došlo je do bliskog okršaja sasovaca sa izviđačkim jedinicama VRS, koji se dogodio na oko tri kilometara severno od grada Goražde. Tom prilikom kaplar Reni je smrtno pogođen snajperskim hicem. Prema kasnijim izveštajima, magla i težak teren doprineli su tome da se dve grupe nađu na veoma maloj udaljenosti.
Iako je hitno evakuisan helikopterom u Sarajevo, povrede su bile kobne.
On je bio prvi pripadnik SAS-a koji je poginuo u Bosni i Hercegovini. NJegova smrt je izazvala veliku pažnju u britanskim medijima i vojnim krugovima, s obzirom na to da je uloga specijalnih jedinica u tom periodu zvanično bila ograničena na posmatračke misije UN-a.
Pročitajte još
Reni je bio iskusan vojnik star 29 godina. Vest o njegovoj pogibiji bila je udarna u Londonu. Tadašnji ministar odbrane Malkolm Rifkind morao je da objašnjava prisustvo specijalnih jedinica u zoni sukoba.
Spomenik namenjen njemu u blizini Goražda možete pogledati OVDE.
Istog dana došlo je i do oštećenja francuskog aviona, kao i direktnog okršaja sa ostalim sasovcima, nakon čega je neprijatelju poslata jasna poruka - napadi i agresija zločinačke NATO alijanse neće proći nekažnjeno i bez odgovora srpske strane.
Britanski izvori često navode da je Renijeva grupa bila deo operacije kojom se pokušala uspostaviti "zona bezbednosti" oko Goražda, dok je za VRS to bio direktan sukob sa stranim specijalnim snagama koje su aktivno navodile avijaciju na njihove položaje.
Dan nakon njegove pogibije, 16. aprila, NATO je pojačao vazdušne napade, ali je tada došlo do još jednog značajnog događaja – srpska PVO je iznad Goražda oborila britanski avion Sea Harrier sa nosača aviona HMS Invincible. Pilot se uspešno katapultirao i kasnije su ga upravo pripadnici SAS-a izvukli na bezbedno.
Prema dostupnim informacijama i kako prenose bošnjački mediji, Reni je bio jedan od šestorice poginulih Britanaca tokom mirovne misije u i oko Goražda. Kako je pisao Avaz, od snajperskog delovanja i navodnih nesreća sa transporterima, kako je predstavljeno britanskoj javnosti, poginuli su: Fergus Reni, Filip Armstrong, Martin Daudel, Kris Tarner, Bendžamin Hinton i Šon Tejlor.
Inače u aprilu 2023. godine, na lokalitetu Vranovina iznad Goražda, otvoreno je spomen obeležje u čast šestorice britanskih vojnika.
Prema podacima Nacionalnog vojnog muzeja Velike Britanije i Ministarstva odbrane, tokom operacija u Bosni i Hercegovini (1992–2020) ukupno je stradalo 72 britanska vojnika. Većina ovih gubitaka dogodila se tokom samog rata (1992–1995) u okviru operacije Grapple (deo UNPROFOR-a).
Vejn Edvards bio je prvi britanski vojnik koji je poginuo u Bosni. To se dogodilo januara 1993, kod Gornjeg Vakufa kada ga je ubio snajperista dok je vozio oklopno vozilo.
U britanskim medijima se navodi da je najviše smrtnih slučajeva nastupilo nakon saobraćajnih nesreća, zbog navodno loših puteva u BiH, koji su pored toga i često minirane ili su bili pod ledom. Navodno je najveći pojedinačni broj Britanaca poginuo upravo u udesima na planini Igman i putevima centralne Bosne.
Izvori VRS često naglašavaju da je ovaj događaj bio dokaz da zapadne sile nisu bile neutralne, već da su njihovi elitni vojnici aktivno učestvovali u borbenim dejstvima na strani takozvane Armije BiH.
BONUS VIDEO:
